Hozirgi kunda hamma joyda “smartfonlar bizni aqlli qilyapti” degan gapni eshitamiz. Lekin keling, o‘zimizga savol beraylik: oxirgi marta qachon biror narsani Googledan qidirmasdan, miyamizni zo‘riqtirib eslashga harakat qildik?
Menimcha, biz “Intellektual autsorsing” asrida yashayapmiz.
Miya “pauzaga” tushib qolganda
Avvallari biz ma’lumotni eslab qolishga majbur edik. Bu miya uchun trenajyor edi. Hozir esa miyamiz shunday deyotganga o‘xshaydi: “Eslab qolib nima qilaman? Baribir cho‘ntagingda Google turibdi-ku, borib o‘shandan so‘ra”.
Natijada:
- Diqqatimiz “o‘ldi”: 15 daqiqalik videoni ko‘rishga sabrimiz yetmaydi, 15 soniyalik Shorts’larga o‘rganib qoldik.
- Tanqidiy fikrlash pasaydi: Birinchi chiqqan havolaga ishonamiz-qo‘yamiz. Tahlil qilishga erinamiz.
- Loyiha qilish o‘rniga “scrolling”: Biror kreativ g‘oya ustida ishlash o‘rniga, boshqalarning hayotini tomosha qilib vaqt o‘tkazish osonroq tuyuladi.
Lekin hammasi ham yomon emas…
Aslida, telefon bizni dangasa qilayotgani yo‘q, u shunchaki bizdagi bor narsani bo‘rttirib ko‘rsatyapti.
Agar sizda intilish bo‘lsa, smartfon — bu dunyodagi eng katta kutubxona. Agar sizda maqsad bo‘lmasa — u dunyodagi eng katta vaqt o‘g‘risi. Smartfon bizni aqlli qilmaydi, u bizga “imkoniyat” beradi. Aqlli bo‘lish esa baribir o‘zimizning bo‘ynimizda.
Mening xulosam:
Smartfoningizni “aqlli” deyishdan oldin, uni ishlatayotgan odam (ya’ni biz) qanchalik aqlli qaror chiqarayotganiga qarash kerak.
Miyamizni Googlega topshirib qo‘ymaylik. Ba’zida xaritani o‘chirib, adashib ko‘rish foydali. Ba’zida savolga javobni internetdan emas, kitobdan yoki o‘zimizdan qidirganimiz yaxshi.
Xo‘sh, siz bugun telefoningizda foydali narsa qildingizmi yoki shunchaki vaqtni “yeb” qo‘ydingizmi? Izohlarda samimiy javobingizni kutaman.